Olieprijs in contango, productie omlaag en meer betalen voor een mindere kwaliteit.
Dat de vraag naar olie is teruggelopen is duidelijk. Echter ook aan de aanbodkant is
het één en ander gaande en doen zich problemen voor die de prijs van olie zo weer de
andere kant uit kunnen laten schieten. Daarnaast is de vraag naar olie niet alleen beïnvloed
door de afnemende bedrijvigheid maar ook door vele andere oorzaken. Vaak technisch
en/of tijdelijk van aard.
Diverse recente rapporten hebben aangetoond dat het aanbod van olie onderdruk staat en
dat de prijsdalingen de problemen alleen maar vergroten. Bestaande olievelden, b.v. die in
Golf van Mexico en in de Noordzee, produceren nu al aanzienlijk minder. De totale
wereldolieproductie loopt terug met ca 10% per jaar. Om de teruggang tot dit percentage
te beperken is het wel noodzakelijk dat men nieuwe velden blijft aanboren.
Echter mede onder invloed van de huidige lage prijzen wordt de productie op veel nieuwe
velden uitgesteld waardoor de afname van de totale wereldproductie nog wel groter
kan uitvallen dan de eerder genoemde 10%.
Een ander voorbeeld. In de VS wordt 20% van de productie gerealiseerd door zogenaamde
"stripper wells". Oliebronnen die maar een paar barrels per dag produceren. Alleen al in
Kentucky zijn er zo'n 20.000. Veel van deze bronnen worden nu gesloten, omdat de
bedrijven die ze exploiteren de productie gezien de lage opbrengsten niet meer rendabel
kunnen voortzetten.
Als wij het over de prijs van olie hebben dan wordt er gesproken over de olie van de hoogste
kwaliteit. De zogenaamde light sweet WTI (Western Texas Intermediate). Olie van een
mindere kwaliteit wordt over het algemeen tegen een lagere prijs verhandeld. Bijvoorbeeld
de olie uit de Noordzee die bekend staat als Brent crute is van een lagere kwaliteit. Alleen
de Brent is nu duurder dan de WTI terwijl het toch duurder is om deze olie te verwerken.
Dit heeft mede te maken met het verminderde aanbod van Brent door de lagere productie in
de Noordzee en dat raffinaderijen die gericht zijn op die olie een premium moeten betalen
om aan hun grondstof te komen. Maar het schijnt ook zo te zijn dat er een aanpassing heeft
plaatsgevonden in de strategische reserve van de VS. Men zou WTI hebben omgeruild
tegen Brent en daarmee gewild of ongewild de prijsvorming van WTI hebben beïnvloed.
Zie de link naar het artikel over deze zaak.
http://www.321energy.com/editorials/kirby/kirby021409.html
Backwardation & contango. In een stabiele normale prijsomgeving is de olie die op een later
moment moet worden geleverd goedkoper dan de olie die nu direct leverbaar is. De kosten
die het met zich meebrengt om de olie gedurende een periode te beheren wordt in de prijs
verrekend. Een dergelijke normale prijsverdeling noemt men "Backwardation".
Echter wij hebben nu te maken met wat men een "contango" noemt. Een situatie waarin de olie
die op een later moment moet worden geleverd niet goedkoper maar duurder is.
De oorsprong van deze term gaat terug naar het midden van de negentiende eeuw en had
betrekking op korte periodes van contango die veelal als bearish werden ervaren. Echter
de huidige contango duurt al ruim een halfjaar en vertaald zich nu vooral als een opmaat
naar hogere prijzen.
In de VS is er ook voor gasoline, de standaard benzine, een aparte markt. Terwijl de olie per
barrel ook in dit jaar verder is gedaald, is de gasoline future sinds de tweede helft van december
in prijs gestegen. Dit wordt o.a. veroorzaakt omdat meer productieruimte is vrijgemaakt voor de
productie van diesel. Eigenlijk is diesel vorig jaar nog veel harder in prijs gestegen dan gasoline.
Was het onderlinge verschil in de voorgaande jaren slechts enkele procenten, in het afgelopen
jaar liep het verschil ten gunste van diesel op tot enkele tientallen procenten.
Raffinaderijen zijn omgebouwd en het zal mij niet verbazen als de situatie nu weer omslaat en
er een tekort aan gasoline dreigt te ontstaan dus hogere prijzen voor benzine.
Het onderhoud van de raffinaderijen is ook een factor waardoor de vraag wordt beïnvloed.
Raffinaderijen vormen per definitie een belangrijke schakel aan de vraagkant. Onderhoud wordt
periodiek uitgevoerd en gedurende een dergelijke periode wordt er door een raffinaderij geen of
kleinere posities ingenomen aan de vraagkant. De huidige "slappe" periode wordt gebruikt om
onderhoud naar voren te halen waardoor er automatisch tijdelijk weer minder vraag naar olie
ontstaat.
Technisch ligt olie er wisselvallig bij. Het is mogelijk dat op de korte termijn de huidige
bodemvorming breekt en er een periode volgt in de 20/30 dollar range. Echter ik meen
dat er meer kans is dat de bodemvorming wel zal slagen en er een eerste stap gezet kan
worden naar een hoger niveau in de 40/60 dollar richting.
Ook op grond van fundamentele overwegingen ben ik van mening dat de olieprijs niet lang zo
laag zal blijven als hij nu is. Deze mening wordt gedeeld door de heer de Margerie, CEO
van Total, hij werd hierover uitgebreid geciteerd in de FT van maandag 16 februari jl.
Volgens mij is de lijfspreuk van John Davison Rockefeller ook in onze tijd nog geldig:
"Believed in oil, fall is not a reason to fear but opportunity to purchase "
Fred Plass
18 februari 2009